Zuid-Limburg: van crisis naar herstel

Gepubliceerd op: donderdag 01 juli 2021 | 10:12

De resultaten ondernemersenquête zijn binnen. Hoe gaan we nu verder?. De impact van de coronacrisis op Nederland en Zuid-Limburg is enorm. Om de crisis te overleven en er zelfs sterker uit te komen, is vernieuwing en duurzaam herstel van de economie noodzakelijk. De zestien Zuid-Limburgse gemeenten werken daarom samen aan een regionaal economisch herstelplan. Om een nog beter beeld te krijgen van de actuele en toekomstige behoeften van ondernemers, is begin april 2021 een enquête uitgezet onder Zuid-Limburgse ondernemers. De resultaten van de enquête zijn door onderzoeksbureau ETIL geanalyseerd. Hieronder vindt u de resultaten op hoofdlijnen.

De enquête is uitgevoerd door Economische Samenwerking Zuid-Limburg (ESZL) in opdracht van de 16 Zuid-Limburgse gemeenten. Ruim duizend ondernemers vulden de vragenlijst in. De deelnemers waren vooral horecaondernemers (285) en detailhandel (304). Het merendeel (858) betrof kleinere ondernemingen van 1 – 9 medewerkers.

Omzetdaling
Bijna 1 op de 4 ondernemingen geeft aan dat de omzet in 2020 t.o.v. 2019 minder dan 30% bedraagt. In vergelijking met de omzet van het eerste kwartaal van 2020 en 2021 is de omzetdaling nog aanzienlijker. De sterkste daling is te vinden bij bedrijven in het hoofdwinkelgebied. Ook bedrijven in winkelgebieden buiten het centrum ervaren een grote daling in de omzet. Bij bedrijven gevestigd op een bedrijventerrein is de schade relatief beperkt gebleven (ca. 30% omzetdaling t.o.v. 2019).

Voortbestaan
Ondanks de enorme impact van de coronamaatregelen verwacht meer dan 80% van de ondernemers te kunnen blijven bestaan, hoewel 44% de toekomst somber inziet. 6% van de Zuid-Limburgse ondernemers denkt niet te kunnen overleven, vooral bedrijven in de horeca zijn veel minder positief. Bedrijven gevestigd op een bedrijventerrein zijn het meest positief over het voortbestaan van hun bedrijf.
Inzet eigen geld en bedrijfsreserves
Bijna 40% van de ondernemingen heeft zowel privévermogen als bedrijfsreserves moeten aanspreken, 80% een van beide. Dit geldt vooral voor de horeca. Het gebruik van eigen middelen of bedrijfsreserves ligt relatief laag op de bedrijventerreinen en bedrijven die vanuit eigen huis werken en is het hoogst bij bedrijven in (hoofd)winkelgebied.

Gebruik steunmaatregelen
Bijna alle horecabedrijven (94%) hebben gebruik gemaakt van landelijke steunmaatregelen, in de detailhandel was dit 73% en bij andere sectoren 60%. Bedrijven hebben het meest gebruik gemaakt van de TVL (tegemoetkoming vaste lasten), gevolgd door de TOZO (Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers) en NOW (Tijdelijke noodmaatregel overbrugging werkgelegenheid). 26% van de deelnemers aan de enquête heeft geen gebruik gemaakt van de landelijke steunmaatregelen.

Toekomstig gebruik steunmaatregelen
Het aantal bedrijven dat verwacht in de komende maanden geen steun nodig te hebben, bedraagt 31%. Ondernemers verwachten vooral minder gebruik te maken van de TOZO- en NOW-regeling. De horeca laat een ander beeld zien: 92% van de horecabedrijven denkt steun nodig te hebben. In de sectoren detailhandel is dit percentage 69% en bij overige bedrijven 54%.

Komende maanden cruciaal
Bedrijven die onzeker zijn over het voortbestaan van hun bedrijf, verwachten dat de komende maanden cruciaal zijn. 15% kan het nog maar een of twee maanden volhouden, 21% nog maximaal zes maanden. Ook hier geldt dat vooral horecaondernemers minder positief zijn.
Behoefte aan aanvullende steunmaatregelen
Twee op drie Zuid-Limburgse ondernemers heeft behoefte aan steun, naast de landelijke steunmaatregelen. Het gaat dan vooral om bij hulp bij het aanvragen van landelijke steunmaatregelen (16%), bedrijfsmatige persoonlijke ondersteuning (12%) en mentale ondersteuning (7%). Daarnaast heeft 38% van de ondernemers aangegeven behoefte te hebben aan een andere vorm van steun. Voorbeelden daarvan zijn: beperkingen van gemeentelijke belastingen, snellere en soepelere verstrekking van vergunning, meer opdrachten voor lokale ondernemers, lagere parkeertarieven, lagere huren, meer steun voor de grensondernemers, snellere uitbetaling van steunmaatregelen, flexibeler omgang met bestaande wetgeving om initiatieven te faciliteren, betere communicatie, betere verbinding tussen sectoren en de gemeente aantrekkelijker maken voor bezoekers. De bedrijven (30%) die aangeven geen steun nodig te hebben, zijn minder geraakt door de crisis en maken zich minder zorgen over het voortbestaan van hun bedrijf.

Hulp van collega-ondernemers
Bijna een op de vijf Zuid-Limburgse ondernemers ziet hulp van andere ondernemingen zitten. Het gaat dan vooral om ervaringen uitwisselen, samenwerking, netwerken, meer opdrachten, ondersteunen lokaal inkopen, elkaar inspireren. Deze behoefte is het minst in de horeca en in de (wijk)winkelgebieden, en het hoogste in kantoorgebieden en op bedrijventerreinen.

Wendbaarheid is cruciaal voor de toekomst
Niemand weet precies hoe de economie en arbeidsmarkt zich de komende tijd zullen ontwikkelen. Wel is duidelijk dat ondernemers voor grote uitdagingen staan; op het gebied van economisch herstel na corona, én als gevolg van structurele ontwikkelingen op het gebied van technologie, demografie, ecologie, internationalisering en globalisering. Om hierop goed te kunnen inspelen, moeten mensen en bedrijven wendbaar(der) zijn. Om dat te realiseren is het belangrijk te werken aan een meer skillsgerichte arbeidsmarkt. Concreet betekent dit: het goed in kaart brengen en gericht ontwikkelen van (ontbrekende) vaardigheden van (toekomstige) medewerkers, die goed aansluiten bij de behoeften van het bedrijfsleven. Zodat werkenden en werkzoekenden zich continu blijven ontwikkelen en aantrekkelijk blijven op de arbeidsmarkt en bedrijven de juiste medewerker met de juiste vaardigheden en competenties in huis heeft.

Er is hulp, maak er gebruik van!
De Zuid-Limburgse gemeenten bieden de regionale ondernemers op verschillende manieren ondersteuning aan.
Elke gemeente heeft zijn bedrijvencontactfunctionaris(-sen) of bedrijfscontactpunt. Deze medewerkers zijn er speciaal voor de ondernemer om hen met informatie, advies en netwerk ter zijde te staan. Op de website van uw gemeente treft u een pagina voor ondernemers aan en wordt u doorgeleid naar relevante informatie en contactgegevens.

Daarnaast organiseren de samenwerkende gemeenten in Zuid Limburg sinds april kleinschalige, branchegerichte ondernemerssessies (in groepen of individueel) waar ondernemers een luisterend oor en praktische hulp krijgen op tal van gebieden. Een team van experten zoals kamer van koophandel, starterscentrum, IMK, schuldhulpverlening en ambtenaren uit uw gemeenten staan daarbij voor u klaar.

Daarnaast kunnen ondernemers via ESZL een aanvraag doen voor een financiële bijdrage (max. €10.000,-) uit het Kickstartfonds (www.eszl.nl/kickstartfonds). Om de impact op de regionale
economie te vergroten, is het Kickstartfonds er uitsluitend voor samenwerkende ondernemers. Ondernemers die hard geraakt zijn door de Coronacrisis, omzet weg zien vallen en op zoek gaan naar nieuwe verdienmodellen/ producten/diensten. Sinds april 2020 is dit kickstartfonds in het leven geroepen. Veel mooie initiatieven van samenwerkende ondernemers zijn met een bijdrage uit het kickstartfonds een stap verder gebracht. Dankzij de 16 gemeenten in Zuid Limburg is inmiddels een derde tranche lopende en daarmee hebben we in een goed jaar bijna 300.000 euro geïnvesteerd in deze ondernemers initiatieven. Om er enkele te noemen: Local7 een online platform waar lokale producten hun weg naar lokale consumenten vinden. Is er een nieuw bedrijf ontstaan Bab Medical waarbij een bedrijf in geluidstechniek en een schoonmaakbedrijf elkaar hebben gevonden en met inzet van een lokale sociale werkplaats medische mondkapjes zijn gaan produceren. De reisbeperkingen vormde de aanleiding voor een multimediabedrijf en een high tech bedrijf om samen een nieuw product te ontwikkelen dat het mogelijk maakte om afstandsinstructie te leveren voor het werken met specialistische (para) medische instrumenten. En dit is slechts een kleine greep uit vele ondernemersinitiatieven. Het laat ons zien hoe ondernemend, creatief en wendbaar onze ondernemers zijn.

De voucherregeling KOERS (www.eszl.nl/koers) ‘Krachtig Ondernemerschap En Resultaatgerichte Strategie’ helpt ESZL ondernemers bij het aanpassen van de bedrijfsstrategie aan de veranderende omstandigheden met als doel groei te realiseren en innovatief te blijven. Een drietal bewezen effectieve adviestrajecten kunnen op maat worden aangeboden aan ondernemers waarbij zij de helft van de kosten vergoed krijgen met een voucher. Steeds meer ondernemers individueel of in groepjes maken gebruik van deze regeling en zijn enthousiast over deze vorm van ondersteuning.

Zuid-Limburg Business Plaza is een initiatief van Business Plaza Nederland en de managers van Parkstad en Maastricht Business Plaza. In overleg zijn deze Business Plaza samengevoegd tot Zuid-Limburg Business Plaza om alle ondernemers uit de regio Zuid-Limburg een platform te bieden om zich te profileren.

Aanmelden nieuwsbrief

Schrijf u in voor de gratis nieuwsbrief.

Ontvang periodiek lokaal nieuws, uitnodigingen voor evenementen, vacatures en aanbiedingen.

*  Website URL